Otomotiv ve Yan Sanayi Havalandırma Çözümleri

Otomotiv yan sanayi, tek bir fabrikada birbirinden çok farklı havalandırma ihtiyacının yan yana bulunduğu ender üretim kollarından biridir. Pres hattında ısı ve yağ sisi, kaynak hücrelerinde metal dumanı, boyahanede çözücü buharı ve yüksek temizlik gereksinimi, montaj hattında ise konfor ve toz kontrolü öne çıkar. Bu alanların her biri ayrı bir çözüm ister; tek bir merkezi sistemle hepsini çözmeye çalışmak, hiçbirini tam çözmeyen bir sonuç üretir.

Kaynak ve punta hatları

Otomotiv yan sanayide en yaygın ihtiyaç kaynak dumanı emişidir. Robot kaynak hücrelerinde emiş hücre hacmine göre hesaplanır ve hücre hafif negatif basınçta tutulur; böylece kapak açıldığında duman dışarı çıkmaz. Manuel kaynak istasyonlarında ise eklemli emiş kolları kullanılır ve sistem, aynı anda çalışan istasyon sayısına göre boyutlandırılır.

Punta kaynağında duman miktarı gazaltı kaynağına göre azdır ama yağlı sacın buharlaşmasından kaynaklanan is ve koku yükü vardır. Bu hatlarda emiş genellikle hat üzerine, kaynak noktasının hemen üzerine konumlandırılır.

Pres ve şekillendirme

Pres hatlarında iki yük birlikte bulunur: makinelerin ürettiği ısı ve yağlama sıvısından kaynaklanan yağ sisi. Isı yükü hesaplanmadan konulan genel havalandırma, yazın presin yanındaki sıcaklığı düşürmeye yetmez. Çözüm çoğu zaman ikili olur: yağ sisi tezgâh içinde kaynağında yakalanır, ısı ise genel havalandırma veya noktasal soğutma ile atılır.

Boyahane ve kurutma

Boyahane, tesisin en hassas ve en yüksek debili bölümüdür. Kabin içinde hem boyanın yüzeye düzgün oturması için kontrollü hava akışı hem operatör güvenliği için çözücü buharının tahliyesi gerekir. Kabine verilen hava filtrelenir ve sıcaklığı kontrol edilir; kurutma bölümünde ise ısıtma yükü belirgin biçimde artar.

Boyahane egzozunun atıldığı nokta ve taze hava girişinin konumu, kabin performansını doğrudan etkiler. Kısa devre yapan bir yerleşimde, atılan hava kısmen geri emilir.

Montaj ve kalite kontrol

Montaj hatlarında öncelik operatör konforu ve tozdan korunmadır. Sıcaklığın çalışılabilir aralıkta tutulması verimi doğrudan etkiler. Kalite kontrol ve ölçüm odalarında ise sıcaklık kararlılığı önem kazanır; ölçüm cihazları sıcaklık değişiminden etkilenir.

Dikkat edilmesi gerekenler

Otomotiv yan sanayide üretim planı sıkıdır ve duruş maliyeti yüksektir. Bu nedenle montaj takvimi planlı duruşlara göre kurgulanır; kanal imalatı önceden tamamlanır ve sahadaki süre en aza indirilir.

İkinci konu esnekliktir. Bu sektörde hat düzeni yeni modelle birlikte değişir. Emiş hatlarının ileride kol eklenebilecek şekilde tasarlanması, birkaç yıl sonra tüm sistemin yenilenmesini önler.

Nereden başlanır

Otomotiv yan sanayide keşif genellikle tek bir şikâyetle başlar: çoğu zaman kaynak bölümündeki duman ya da yazın pres hattındaki sıcaklık. Ancak tesis gezildiğinde ihtiyaç listesi genişler. Bu yüzden keşifte bütün bölümler ölçülür ve ihtiyaçlar önceliklendirilir; yatırım tek seferde değil, en çok kazandıran bölümden başlayarak aşamalı yapılabilir.